Thứ Bảy, Tháng Mười 23, 2021
Google search engine
HomeKinh Nghiệm Du LịchLàng Diềm quê nhà Thủy tổ Quan họ

Làng Diềm quê nhà Thủy tổ Quan họ

chúng ta đang đọc nội dung nội dung bài viết:
Làng Diềm quê nhà Thủy tổ Quan họ

Dòng suối Thiếp rồi sông Cổ Ngựa với những huyền tích về cuộc duyên tình thắm thiết mà đầy thảm kịch éo le giữa bà chúa Sành và vua Cổ Loa đã đưa chúng ta về với làng Diềm. Đó là 1 trong những trong số làng cổ kính sơn thủy hữu tình, có sông Nguyệt Đức được những nhà chiêm tinh học thế kỷ XI đặt theo tên một vì tinh tú trên trời, có núi Kim Lĩnh đột khởi giữa một vùng đồng bằng như gương; có nương dâu xanh mướt gây chạm screen, mượt mà cho những cho những câu ca “thứ dâu ăn quả thứ dâu chăn tằm”; có những di tích rêu phong cổ kính, có tiếng ca Quan họ đầm ấm thiết tha mỗi độ xuân về.

 

Làng Diềm, tên chữ là Viêm Xá, thuộc xã Hòa Long, huyện Yên Phong. Rồi như để nhớ tới 1 thời khai đất lập làng, nơi đây còn mang tên là Viêm Ấp. Tuy cách Bắc Ninh không bao xa, ước chừng chỉ độ 3,4 cây số đường chim bay, nhưng làng Diềm vẫn được xem như là hẻo lánh bởi bất thuận về giao thông. Có lẽ chính vì vậy làng Diềm còn lưu giữ được nhiều yếu tố truyền thống cuội nguồn lâu lăm gần với nguyên gốc, mà ít nơi có được. Tính thật thà, chất phác chân quê của người Diềm, những di sản văn hóa truyền thống truyền thống cuội nguồn vật thể và phi vật thể còn được bảo tồn nhiều ở làng Diềm một phần cũng nhờ Điểm sáng bất thuận giao thông ấy.

 

làng DiềmLàng Diềm là nơi còn lưu giữ nhiều yếu tố truyền thống cuội nguồn lâu lăm văn hóa truyền thống truyền thống cuội nguồn vùng Kinh Bắc

 

Làng Diềm lại nằm giữa một vùng dầy đặc những thôn xóm thờ mẫu, thờ vua bà. Như bà Chúa Kho ở Cổ Mễ, bà chúa Sành, bà Sành, bà chúa Lẫm ở Vạn An, bà chúa đánh giặc Chiêm Thành ở làng Thụ Ninh, rồi Đổng Mẫu ở Thị Cầu, bà Banh ở Đông Yên, chúa Chóa ở Chân Lạc… Yếu tố không giống nhau ấy cho phép dự thuyết rằng: những cư dân nông nghiệp đã đến đây khai phá đất hoang, lập điểm tụ cư từ rất mất thời hạn lăm. Sự tích về những tên đất, tên xứ đồng ở đây càng minh chứng thêm điều đó. Ví như sự tích địa danh “Đồng mặt gương”. Vậy là muộn nhất từ thế kỷ thứ 6 đã có làng Diềm.

 

đền Bà Chúa Kho

Đền Bà Chúa Kho

 

 

Tính cổ kính, bảo lưu truyền thống cuội nguồn lâu lăm của làng Diềm trước hết được thể hiện làng có một quần thể những di tích lịch sử dân tộc vẻ vang văn hóa truyền thống truyền thống cuội nguồn.

Tham Khảo Thêm  Ngỡ ngàng với cảnh đồng quê đẹp như tranh của VN)

 

Trước hết là chùa “Hưng Sơn tự”, tương truyền vốn được khởi dựng từ thời nhà lý, tường chùa xây toàn bằng đá. Đôi câu đối còn lại ở chùa này đã ghi lại cảnh đẹp của làng Diềm xưa:

Tham Khảo Thêm  Phố Hàng Chuối

 

Thạch tai Hưng Sơn thành rác ngạn

Xá hòa phong cảnh đắc viên hoa.

 

Dịch ý:

 

Đá chùa Hưng Sơn thành bờ rác ngõ,

Làng chan hòa phong cảnh đẹp như vườn hoa.

 

Ngay đầu làng là đền Cùng nằm dưới chân núi Kim Lĩnh, thấp thoáng ẩn hiện trong bóng cây già. Đền thờ hai vị Ngọc Dung công chúa và Thủy Tiên công chúa. Tương truyền nhị thân nữ này vốn là những người có công đánh giặc cứu dân và giữ gìn giang sơn gấm vóc. Đền cũng đều phải có giếng Ngọc vốn xây bằng đá, nước trong vắt. người lớn tuổi thượng trong làng kể rằng từ thủa thân phụ sinh mẹ đẻ chưa nào?thấy giếng cạn lúc nào. Dân làng Diềm quả quyết rằng có những năm trước đó đó lụt trắng băng, vậy mà khi nước rút, đôi cá vàng vẫn không đi nơi khác.

 giếng ngọc cá thần

Giếng ngọc cá thần ở đền Cùng

 

Đình Diềm được xây dựng tháng 6 năm 1692 nằm uy nghi trên một nền cao bó đá với một quy mô lớn. Đình dựng theo kiểu chữ công (Hán tự), tiền tế gồm 5 gian, dài 17,5m rộng 14,9m. Phần chuôi vồ dài 6,8m, rộng 9,m. thẩm mỹ và làm đẹp phong thái thiết kế và trạm khắc tinh xảo và lộng lẫy. Từ xưa đình Diềm đã được dân gian xếp hạng vào loại nhất nhì trong vùng:

 

Thứ nhất là Đông Khang,

Thứ nhì đình Báng, vẻ vang đình Diềm

 

đình Diềm

 Đình Diềm với lối phong thái thiết kế truyền thống cuội nguồn lâu lăm của VN)

 

Đình thờ Đức thánh Tam Giang Trương Hống, Trương Hác. Thần tích ghi rõ rằng hai ngài có công giúp Triệu Quang Phục đánh tan giặc Lương. Mấy trăm năm sau lại hiển thánh giúp Lê Đại Hành, rồi Lý Thường Kiệt đánh giặc, bài “Nam quốc sơn hà” do hai ngài tạo sự mới gọi là “thơ thần”. Điểm sáng chùa hướng tây, đình hướng nam của nơi đây càng chứng tỏ Đặc điểm nề nếp, cổ kính của làng Diềm.

 

Ở 49 làng Quan họ, vô số nơi còn lưu truyền mẩu chuyện chứng tỏ Quan họ phát tích ở làng mình. tuy vậy, chỉ ở làng Diềm mới có đền thờ Thủy tổ Quan họ, gọi là Đền Vua Bà.

 

lễ hội làng DiềmLàng Diềm là quê nhà thủy tổ quan họ

 

Truyền rằng: Xưa làng có một cô nàng xinh đẹp, từng ngày đi cắt cỏ. Một hôm chúa Trịnh đi kinh lý dọc sông Cầu, chợt nghe có tiếng hát từ cánh đồng vẳng lên:

 

Tay cầm bán nguyệt xênh xang

Bao nhiêu cây cối lai hàng tay ta.

Tham Khảo Thêm  10 nơi đến thú vị không thể bỏ qua khi du ngoạn Phnom Penh

 

Nhìn ra mới biết, đó là cô nàng có nhan sắc nghiêng nước nghiêng thành đang cầm liềm cắt cỏ. Chúa Trịnh ngạc nhiên lắm, bởi cái liềm mà ví như nửa mặt trăng thì quả là tài tình. Lại để ý thấy cô nàng đi đến đâu thì trên đầu có đám mây vàng kéo theo che mát cho cô đến đấy. Biết là người tài, chúa Trình bèn cho về kinh lấy làm vợ. 1 thời hạn sau bà xin về sống ở quê nhà, rồi dạy dân làng hát. sau thời điểm bà mất, dân làng lập đền thờ làm Thủy tổ Quan họ, đó đó là đền Vua Bà. Đền Vua Bà đã được Bộ văn hóa truyền thống truyền thống cuội nguồn – Thông tin công nhận là di tích văn hóa truyền thống truyền thống cuội nguồn tháng 12-1994. Người đã đưa ra câu ca:

Tham Khảo Thêm  10 nơi đến thú vị không thể bỏ qua khi du ngoạn Phnom Penh

 

Thủy tổ Quan họ làng ta

Những lời ca xướng Vua Bà sinh ra

 

hát quan họ làng Diềm

Liền anh, liền chị đối đáp với nhau bằng những câu quan họ truyền thống cuội nguồn lâu lăm

 

Sinh hoạt văn hóa truyền thống truyền thống cuội nguồn Quan họ của quê nhà Vua Bà ngoài ra điểm đại đồng còn tồn tại những nét tiểu di không giống nhau so với những làng Quan họ khác.

 

– Trong tục kết chúng ta: Quan họ Diềm kết chúng ta với Quan họ Bịu (Hoài Bão,Tiên Sơn). Hai nhóm này đều không kết chúng ta với nhóm thứ ba. nhất là, cả bên nam, bên nữ, mỗi bên đều dẫn dắt một nhóm những em ốm bỏng để chúng lại kết chúng ta với nhau, cứ như vậy hết thế hệ này đến thế hệ khác, trở thành tình chúng ta truyền đời, truyền thống cuội nguồn lâu lăm. Mặt nữa, Quan họ Diềm đã kết chúng ta với Quan họ làng khác thì không lấy nhau (thông dụng chung cả vùng Quan họ là chỉ Quan họ những làng kết chạ mới không được thành vợ, thành ck).

 

– Tục hát Quan họ trùm đầu: những nghệ nhân cao tuổi trong làng kể rằng, cách đây hơn một trăm năm, vào những đêm trăng sáng, đàn ông Quan họ làng Diềm trùm lên đầu khăn hoặc áo, rồi kéo nhau đôi ba anh từ chỗ “ngủ bọn” của tôi sang chỗ “ngủ bọn” của những liền chị Quan họ để hát. những anh đứng ngoài bờ rào hát. những chúng ta nữ trong nhà cũng trùm đầu ra đứng bên hè hát đối lại (không cần hát những câu lề lối). Cuộc hát cứ thế kéo dãn dài Tính đến tận sáng.

 

– Tục tập chung những em ốm bỏng “ngủ bọn”: khi những liền anh, liền chị sắp đến tuổi bận rộn không đi dạo Quan họ được nữa, họ rủ những em ốm bỏng tập trung “ngủ bọn” để dạy hát, dạy tiếp xúc Quan họ. Đấy đó là 1 trong những trong số hình thức xây dựng lực lượng kế cận tạo thành tiếng hát Quan họ của làng còn lưu mãi.

Tham Khảo Thêm  Đồng cừu Suối Nghệ – Địa chỉ chụp Hình ảnh siêu ‘hot’ ở Vũng Tàu

 

Có lẽ do khó khăn về giao thông, thời xưa sự giao lưu giữa Diềm và những làng khác hạn chế, nên chuyên nghiệp cũng như lối hát ở Diềm cũng đều phải có nét riêng, thuần khiết và “cổ” hơn ở những nơi khác. nói đến việc việc những bài như hừ la, cầm bằng, cơm vàng, đi cấy… người những làng đều biết đó là bài “của Diềm”

 

quan họ làng DiềmLối hát Quan họ ở làng Diềm có những nét khác lạ so với nhưng nơi khác

 

Cách hát của những liền anh, liền chị làng Diềm được chậm rãi, khoan nhặt, ít gia nhập những bài lý có tiết tấu nhanh. Chính vì thế mà ít có những luyến láy bay bướm như Quan họ Thị Cầu hoặc Quan họ Ngang Nội. Hoặc sử dụng nhiều tiếng đệm trong lời ca cũng như sử dụng những tiếng đệm lạ như “Dôông ôi à tô ông tang” “Dôông tang tết, tết tang” “tềnh tếnh”… Nhiều bài ca ở Diềm không phân thành trổ, ví dụ điển hình giống giống giống như những bài tách thư, trình thư, bóng giăng loan, ăn ở trong rừng… nói cách khác rằng một vài trong mỗi tục lệ, lối hát và những bài ca ở làng Quan họ Vua Bà cũng cổ kính y như làng Diềm vậy.

Tham Khảo Thêm  Đồng cừu Suối Nghệ – Địa chỉ chụp Hình ảnh siêu ‘hot’ ở Vũng Tàu

 

ngày này, ở làng Diềm có đội Quan họ hàng ngàn con người, gồm nhiều thế hệ, từ những lão nghệ nhân Tính đến những cháu nhỏ. vô số mái ấm mái ấm gia đình có ba thế hệ cùng yêu thích Quan họ. Đó đó là việc tiếp thông suốt mạch truyền thống cuội nguồn lâu lăm xưa của làng.

 

ngày này, tài chính làng Diềm trở nên tân tiến nhanh theo đà thay đổi, đường làng ngõ xóm phong quang, những di tích được tôn tạo, khách thập phương tấp lập kéo về… và mỗi lần làng mở hội lệ (đình, chùa, đền) tiếng hát Quan họ thiết tha, nghĩa tình của dân làng cùng liền anh, liền chị mọi nơi đến góp vui lại thâu đêm suốt sáng. Đó đó là vẻ đẹp thuần mỹ truyền thống cuội nguồn lâu lăm trong đời sống văn hóa truyền thống truyền thống cuội nguồn mới của quê nhà Thủy tổ Quan họ.

Cảm ơn chúng ta đã đọc nội dung nội dung bài viết:
Làng Diềm quê nhà Thủy tổ Quan họ

RELATED ARTICLES

LEAVE A REPLY

Please enter your comment!
Please enter your name here

- Advertisment -
Google search engine

Most Popular

Phản hồi gần đây